Fernado La Sama: “Tenki Partisipa Loron Bo’ot”
Prezidenti Parlamentu Nasional Fernado ‘La Sama’ de Araujo hateten katak, wainhira bele internaliza lolos loron Bo’ot, tenki partisipa loron bo’ot hanesan loron restaurasaun Indepensia ne’ebé komemora iha semana kotuk no loron bo’ot sira seluk.
Fernando ‘La Sama’ de Araujo hato’o kestaun ne’e ba Jornalista Jornal Nacional Diário Tersa-Feira (25/5) iha parlamentu nasionál, wainhira hatan konaba loron restaurasaun da independensia ne’ebé iha sesaun lorok rai nian ne’ebe hatun bandeira partisipasaun husi deputadu nain lima hamutuk ho Prezidenti PN Rasik iha semana kotuk.
Nia dehan katak, tuir lolos loron bo’ot tenki partisipa, tenki senti katak festa duni, atu nune’e bele internaliza lolos loron bo’ot.
“Ha’u hanoin ita hatete ba malu para loron bo’ot sira mai ne’e ita partisipa hotu,”katak La Sama.
Maibe nia hateten katak, Iha buat balu ne’ebé husu konseinsia ema ida nian lapresiza lori lei hodi aperta buat ema hotu.
Iha sorin seluk Deputadu Husi Partidu Sosial Demorkratiku (PSD) Ermes Barros hateten katak, nia parte hare iha loron restaurasaun funsionariu tomak ituan liu, maski iha dadersan deputadus barak mak partisipa iha serimonia hasae bandeira maibe iha lorok raik deputadu nai lima deit mak partisipa ho Prezidenti parlamentu Nasionál.
Nia hatutan katak, deputadu barak mak kolaia dehan nasionalismu, mas iha lorn hanesan restaurasaun iha parte lolokraik deputadu nain Lima hamutuk ho Prezidenti PN hatun bandeira.
“Maski deputadu barak mak koalia nasionalismu tenki maks, mas nufin loron ida importante para ita hotu atu fó valor ba loron ida ne’e, maibe ita hare partisipasaun minimu teb-tebes,”dehan Ermes.
Jumat, 06 Agustus 2010
PN Husu KIP Priense Kriteriu Formais
Arsenio Bano: “Rekezitu Manda Ona Ba Meza”
Prezidenti Parlamentu Nasionál (PN) Fernado ‘La Sama’ de Araujo husu ba Komuisaun Inkeritu Parlamentar (KIP)atu priense Kriteriu ho formai, tamba meza parlamentu hein, maibe Prezidenti komisaun Inkeritu Parlamentar Afirma, Komisaun Inkeritu Parlamentar hato’o ona rekezitu manda ona ba meza parlamentu.
“Ha’u sei konsidera katak, asuntu ne’ebé imi trata ne’e importante mas meza hein relatoriu ne’ebé mak priense kriteriu formais,” hateten Fernando ‘La Sama’ de Araujo ba Jornalista sira Tersa-Feira (25/5) iha Parlamentu Nasionál.
Xefi ligislativu ne’e dehan katak, nia parte hein Prezidenti Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) atu priense prosedimentus formais.
Nia parte mos husu ona ba Komisaun Inkeritu Parlamentar atu priense kriterius formais ne’ebé mak iha, tamba Prezidenti Parlamentu tenki simu buat ne’ebé formal, depois mak sei hare.
Iha sorin seluk Prezidenti Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) Arsenio Paixão Bano hateten katak, rekezitus sira manda ona ba meza no mos iha membru nain hitu mak asina, rekezitu ne’ebé hatama.
“Agora ami hein atu delibera ba parlamentu, maibe iha mos solusaun ida ami tenki diskuti ho nia hak laken buat ne’e oinsa, mas relatoriu hotu ona,”katak Bano.
Nia deklara katak, KIP ne’e kuando lori mai parlamentu deskuti, kazu problema fos nian hanesan bele hahu hadia rohan, tamba fos ne’e mafia barak mak involve kaok osan povu, husi Governu to’o fali funsionariu no mos emprezariu sira.
“Inkeritu ne’e nia susptansia bele hadia buat barak bele fó hanorin ema barak ne’ebé hakarak halimar ho osan povu nian,”dehan Bano.
Aleinde ne’e membru Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) Carmelita Caetano Moniz afirma katak, tempo ne’ebé legal tuir lei ultra pasa ona, se hatama tiha ona inkeritu parlamentar iha Prezidenti Parlamentu Nasionál depois hare fali prosedimentu legal Prezidenti hare katak ladun los tuir prosedimentu legal.
Nia salienta katak, maski tempo ultrapasa ona mas prezidenti iha boa vontade bo’ot atu fó nafatin tempo ba KIP para hadia fila fali relatoriu.
“Ami atu buka solusaun para hadia fali ami nia relatoriu depois aprova tuir prosedimentu ne’ebé lei haruka,” katak Carmelita.
Prezidenti Parlamentu Nasionál (PN) Fernado ‘La Sama’ de Araujo husu ba Komuisaun Inkeritu Parlamentar (KIP)atu priense Kriteriu ho formai, tamba meza parlamentu hein, maibe Prezidenti komisaun Inkeritu Parlamentar Afirma, Komisaun Inkeritu Parlamentar hato’o ona rekezitu manda ona ba meza parlamentu.
“Ha’u sei konsidera katak, asuntu ne’ebé imi trata ne’e importante mas meza hein relatoriu ne’ebé mak priense kriteriu formais,” hateten Fernando ‘La Sama’ de Araujo ba Jornalista sira Tersa-Feira (25/5) iha Parlamentu Nasionál.
Xefi ligislativu ne’e dehan katak, nia parte hein Prezidenti Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) atu priense prosedimentus formais.
Nia parte mos husu ona ba Komisaun Inkeritu Parlamentar atu priense kriterius formais ne’ebé mak iha, tamba Prezidenti Parlamentu tenki simu buat ne’ebé formal, depois mak sei hare.
Iha sorin seluk Prezidenti Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) Arsenio Paixão Bano hateten katak, rekezitus sira manda ona ba meza no mos iha membru nain hitu mak asina, rekezitu ne’ebé hatama.
“Agora ami hein atu delibera ba parlamentu, maibe iha mos solusaun ida ami tenki diskuti ho nia hak laken buat ne’e oinsa, mas relatoriu hotu ona,”katak Bano.
Nia deklara katak, KIP ne’e kuando lori mai parlamentu deskuti, kazu problema fos nian hanesan bele hahu hadia rohan, tamba fos ne’e mafia barak mak involve kaok osan povu, husi Governu to’o fali funsionariu no mos emprezariu sira.
“Inkeritu ne’e nia susptansia bele hadia buat barak bele fó hanorin ema barak ne’ebé hakarak halimar ho osan povu nian,”dehan Bano.
Aleinde ne’e membru Komisaun Inkeritu Parlamentar (KIP) Carmelita Caetano Moniz afirma katak, tempo ne’ebé legal tuir lei ultra pasa ona, se hatama tiha ona inkeritu parlamentar iha Prezidenti Parlamentu Nasionál depois hare fali prosedimentu legal Prezidenti hare katak ladun los tuir prosedimentu legal.
Nia salienta katak, maski tempo ultrapasa ona mas prezidenti iha boa vontade bo’ot atu fó nafatin tempo ba KIP para hadia fila fali relatoriu.
“Ami atu buka solusaun para hadia fali ami nia relatoriu depois aprova tuir prosedimentu ne’ebé lei haruka,” katak Carmelita.
Opozisaun Eziji Ajenda Altera Lei Pensaun Vitalisia
La Sama: “Konsientimente Tenki Muda”
Presidente Parlamento Nasional, Fernando La Sama de Araujo konsiente katak tenki muda duni lei pensaun vitalisia no eis titulares tamba deputadu baraka maka kestiona lei nee.
Fernando ‘La Sama’ de Araujo hato’olia hirak ne’e ba Jornalista sira Tersa-Feira (25/5) iha Parlamentu Nasionál.
Xefi Legilativu ne’e hateten katak, antes de legislatura ne’e hotu Palamentu sei aprova, atu nune’e membru Governu agora dadauk ne’e mos ladun hanesan dadauk ida hetan ne’e.
“Ne’e konseinsia, konsientimenti ita tenki muda, deputadus sira ho ha’u rasik mos sei la’o nafatin lei ida ne’ebé vigora agora dadaun ne’e,”katak La Sama.
Tuir Prezidenti PN La sama katak, Ema ne’ebé hetan pensaun vitalisia la to’o Atus, no ema sira ne’ebé mak hetan pensaun vitalisia ne’e mos la’os ema seluk, maibe ema sira ne’ebé barak terus iha funu laran.
“Ha’u hare iha urzensia lei sira seluk mas urzenti duke buat ida pensaun vitalisia ne’e, se sira simu pensaun ne’e mak sai riku karik ne’e mos Timor oan osan ne’e la lori ba ema seluk, ha’u ho konsiderasaun moral ida ne’e mak ha’u ladun iha ansi atu aselera dehan ida ne’e tenki kua tiha lalais”katak La Sama.
Tamba ne’e Nia dehan katak, nudar prezidenti tenta atu evita, atu halo politika ida hanesan halo persegisaun politika ba malu, se deputadu sira la konkorda mas sentimentu hanesan Prezidenti parlamentu.
Bazeia ba prinsipiu sira ne’e mak nia parte hare katak ladun urzenti, urzenti iha lei barak ne’ebé tenki aprova iha parlamentu Nasional.
“Deputadu sira eziji, xefi bankada sira ita bele ajenda ba iha mei adu de orsamentu ratifikativu mos ita bele aprova ida ne’e, la iha problemas,” dehan La Sama.
Xefi legislativu ne’ mos informa katak, sei halo lei ida para ba oin tamba lei nunka la’o fali ba kotuk, labele invalida saida mak akontese iha kotuk.
Nune’e nia hare lei sira ne’ebé importante estadu ne’e presiza lori halo dezenvolvimentu, estabilidade ba nasaun.
Antes ne’e Xefi bankada parlamentar FRETILIN hatutan, konferensia lideres bankada semana liu ba nia koloka kestaun barak los ne’ebé sai prioridade antes Parlamentu Nasionál reseitu iha loron 15 de Jullu.
“Ami koloka kestaun ba lei pensaun vitalisia ninian alterasaun ne’ebé ulun sira halo kanpaiña dehan FRETILIN mak hakarak halo diak ba ninia eis deputadus sira, eis membru Governu sira,”dehan Anicento.
Nia hatete, bankada Partidu Sosial Demokratiku (PSD) ne’ebé mos uluk hato’o ona rekerimentu atu halo revizaun lei konaba eistitulares sira nian.
“Agora to’o tempo atu koloka ajenda ne’e iha parlamentu, sira rasik mos hatama prozetu lei ida, to’o agora para hela iha meza, no la baisa ba komisaun atu komesa hahu deskuti,” katak Xefi bankada FRETILIN.
Nune’e mos xefi bankada parlamentar PUN nudar mos prezidenti komisaun A Fernanda Mesquita Borges hatete, nia parte eziji lei pensaun vitalisia atu debate iha plenaria, tamba iha tinan rua ona lei ne’e entrega ba meza.
Maibe Fernanda Borges dehan, lei pensaun vitalisia nia parte rasik lidera prosesu iha komisaun A nia laran hodi bele hadia lei refere.
“Ha’u entrega lei ne’e liu tiha tinan rua ne’e mak ha’u rasik eziji,” katak Borges.
Nia hatutan, foin dadaun konferensia lider bankada sira mos foti kestaun ne’e, tamba hare tempo liu ona.
“Agora ita kestiona, tamba saida meza la kohi tau ba debate lei pensaun vitalisia nian, tamba hakarak hein fulan rua ne’e karik, para deputadu sira AMP nian ne’e hodi hetan pensaun vitalisia,” dehan Borges.
Presidente Parlamento Nasional, Fernando La Sama de Araujo konsiente katak tenki muda duni lei pensaun vitalisia no eis titulares tamba deputadu baraka maka kestiona lei nee.
Fernando ‘La Sama’ de Araujo hato’olia hirak ne’e ba Jornalista sira Tersa-Feira (25/5) iha Parlamentu Nasionál.
Xefi Legilativu ne’e hateten katak, antes de legislatura ne’e hotu Palamentu sei aprova, atu nune’e membru Governu agora dadauk ne’e mos ladun hanesan dadauk ida hetan ne’e.
“Ne’e konseinsia, konsientimenti ita tenki muda, deputadus sira ho ha’u rasik mos sei la’o nafatin lei ida ne’ebé vigora agora dadaun ne’e,”katak La Sama.
Tuir Prezidenti PN La sama katak, Ema ne’ebé hetan pensaun vitalisia la to’o Atus, no ema sira ne’ebé mak hetan pensaun vitalisia ne’e mos la’os ema seluk, maibe ema sira ne’ebé barak terus iha funu laran.
“Ha’u hare iha urzensia lei sira seluk mas urzenti duke buat ida pensaun vitalisia ne’e, se sira simu pensaun ne’e mak sai riku karik ne’e mos Timor oan osan ne’e la lori ba ema seluk, ha’u ho konsiderasaun moral ida ne’e mak ha’u ladun iha ansi atu aselera dehan ida ne’e tenki kua tiha lalais”katak La Sama.
Tamba ne’e Nia dehan katak, nudar prezidenti tenta atu evita, atu halo politika ida hanesan halo persegisaun politika ba malu, se deputadu sira la konkorda mas sentimentu hanesan Prezidenti parlamentu.
Bazeia ba prinsipiu sira ne’e mak nia parte hare katak ladun urzenti, urzenti iha lei barak ne’ebé tenki aprova iha parlamentu Nasional.
“Deputadu sira eziji, xefi bankada sira ita bele ajenda ba iha mei adu de orsamentu ratifikativu mos ita bele aprova ida ne’e, la iha problemas,” dehan La Sama.
Xefi legislativu ne’ mos informa katak, sei halo lei ida para ba oin tamba lei nunka la’o fali ba kotuk, labele invalida saida mak akontese iha kotuk.
Nune’e nia hare lei sira ne’ebé importante estadu ne’e presiza lori halo dezenvolvimentu, estabilidade ba nasaun.
Antes ne’e Xefi bankada parlamentar FRETILIN hatutan, konferensia lideres bankada semana liu ba nia koloka kestaun barak los ne’ebé sai prioridade antes Parlamentu Nasionál reseitu iha loron 15 de Jullu.
“Ami koloka kestaun ba lei pensaun vitalisia ninian alterasaun ne’ebé ulun sira halo kanpaiña dehan FRETILIN mak hakarak halo diak ba ninia eis deputadus sira, eis membru Governu sira,”dehan Anicento.
Nia hatete, bankada Partidu Sosial Demokratiku (PSD) ne’ebé mos uluk hato’o ona rekerimentu atu halo revizaun lei konaba eistitulares sira nian.
“Agora to’o tempo atu koloka ajenda ne’e iha parlamentu, sira rasik mos hatama prozetu lei ida, to’o agora para hela iha meza, no la baisa ba komisaun atu komesa hahu deskuti,” katak Xefi bankada FRETILIN.
Nune’e mos xefi bankada parlamentar PUN nudar mos prezidenti komisaun A Fernanda Mesquita Borges hatete, nia parte eziji lei pensaun vitalisia atu debate iha plenaria, tamba iha tinan rua ona lei ne’e entrega ba meza.
Maibe Fernanda Borges dehan, lei pensaun vitalisia nia parte rasik lidera prosesu iha komisaun A nia laran hodi bele hadia lei refere.
“Ha’u entrega lei ne’e liu tiha tinan rua ne’e mak ha’u rasik eziji,” katak Borges.
Nia hatutan, foin dadaun konferensia lider bankada sira mos foti kestaun ne’e, tamba hare tempo liu ona.
“Agora ita kestiona, tamba saida meza la kohi tau ba debate lei pensaun vitalisia nian, tamba hakarak hein fulan rua ne’e karik, para deputadu sira AMP nian ne’e hodi hetan pensaun vitalisia,” dehan Borges.
Estudante ETP Tama HNGV
Inacio Moreira: “ME La Iha Sentidu Estadu”
Estudante husi Eskola Teknika Profesional (ETP) Lurdes de Carvalho Segunda (24/5) tama iha Hospital Nasional Guido Valadares, tamba plafon salaun eskola nian mak monu ba nia leten. Ba akontesimentu nee deputadu husi bankada parlamentar FRETILIN Inacio Moreira konsidera Ministru Edukasaun (ME)la iha sentidu Estadu no sentidu patriotismu, tamba ne’e desenvolvimentu ne’ebé halo la tuir planu ne’ebé intergaradu.
Jose do Santos ba Jornalista Jornal Nacional Diário Tersa-Feira (25/5) Eskola Teknika Profesional (ETP) Becora, Dili.
Tuir Diretor Eskola ne’e katak, plafon monu tun hanehan labarik barak, maibe feto nain ida mak hetan baku husi plafon to’o trauma, maibe konsege lori ba Hospital Nasional Guido Valadares atu hetan tratamentu, ne’ebe akompaiña husi professor ne’e hotu.
“Ba iha ne’eba mas pasiente barak dotor labele halo teste ba Lurdes de Carvalho, maibe sira fo deit aimoruk, nune’e hodi haruka fila ba ninia uma iha Hera, maibe ate agora Direktur Eskola ETP ne’e seidauk simu imformasaun kona ba kondisaun alunus nian diak ou lae,”dehan Jose do Santos.
Nia esplika katak, plafon ne’e monu tamba ranka plafon ne’e tuan, maibe ema halo uja Gibson ne’ebe mak todan demais.
“Ha’u hatene plafon ne’e sira halo ho Gibson, i Gibson ida ne’e halo hanesan ahu, pres, depois mak falun ho surat tahan husi liur laran, tamba ne’e todan monu,” esplika Diretor ETP.
Iha sorin seluk Profesor Carolino Marques Cabral ne’ebe hanesan professor hanorin iha eskola refere informa kona ba kronolojia husi akontesementu ne’e katak, molok atu akontese ne’e iha mos hanesan sinal, tarutu iha plafon leten ne’e, maibe alunus sira barak mak hakfodak maibe alunus nain ida mak tur iha fatin deit la hatene rona tarutu ne’e ka lae.
“Maibe derepenti deit tarutu monu tun alunus barak konsege halai ses husi plafon ne’ebe mak monu maibe alunus ida labele halai ses, nune’e plafon ne’e monu tun baku iha ninia ulun fatuk to trauma,”afirma Carolino.
Aleinde ne’e deputadu Inacio Moreira mos foti kestaun ne’e tuir deklarasaun politika bankad parlamentar FRETILIN iha plenaria Tersa-Feira (25/5) horseik katak, Ministru Edukasaun la iha sentidu Estadu no sentidu patriotimu, tamba ne’e desenvolvimentu ne’ebé halo la tuir planu ne’ebé intergaradu.
“Eskola iha balu to’o ohin loron ekola oan sira sei tur iha rai, tamba karteiras la iha, i ekola emergensia ne’ebé halo mos halo arbiru deit, la halo planu ho diak,” hateten deputadu Inacio.
Deputadu ne’e mos salienta, konstrusaun projetus fizicos ne’ebé halo husi Ministeriu Edukasaun la iha kualidade.
Nia hatutan, ME la iha kapasidade halo Gestaun ba Ministeriu ne’ebé refere.tamba eskola iha fatin barak to’o agora la iha kondisdisaun, hanesan kadeiras eskola balu la iha, i kursu int6ensivu ba profesores sira ms nakonu ho manipulasaunba osan ne’ebé aloka, ne’ebé hakaere iha petisaun sindikati profesores husi Baucau.
Ni hatutan katak, tinan tolu ona FRETILIN hakilar Atu bele rehabilita no kria kondisaun ba Eskola Teknika Profesional Becora, maibe la fó atensaun maximo, no iha foin lalais ne’e mak hadia.
Nia mos dehan katak, tamba inresponsabilidade, incapasidade Ministeriu Edukasaun ne’e mak akontesimentu horseik iha sal Eskola Teknika Vokasiona menu hakanek estudante ho profesor ida iha salaun laran.
“FRETILIN konsidera hanesan ‘kelalaian’ la fó atensaun, interese husi ME no kompaiña ne’ebé halo rehabilitasaun ne’e, ho ida ne’e FRETILIN mos husu atu halo investigasaun urgente ba asuntu ne’e,” katak Inacio.
Tamba ne’e FRETILIN deklara katak, diak liu mandatu ukun ne’e fó kedan ba povu maubere deside atu nune’e estadu ne’e la’o nafatin ba oin ho paz, estabilidade i desenvolvimentu.
Estudante husi Eskola Teknika Profesional (ETP) Lurdes de Carvalho Segunda (24/5) tama iha Hospital Nasional Guido Valadares, tamba plafon salaun eskola nian mak monu ba nia leten. Ba akontesimentu nee deputadu husi bankada parlamentar FRETILIN Inacio Moreira konsidera Ministru Edukasaun (ME)la iha sentidu Estadu no sentidu patriotismu, tamba ne’e desenvolvimentu ne’ebé halo la tuir planu ne’ebé intergaradu.
Jose do Santos ba Jornalista Jornal Nacional Diário Tersa-Feira (25/5) Eskola Teknika Profesional (ETP) Becora, Dili.
Tuir Diretor Eskola ne’e katak, plafon monu tun hanehan labarik barak, maibe feto nain ida mak hetan baku husi plafon to’o trauma, maibe konsege lori ba Hospital Nasional Guido Valadares atu hetan tratamentu, ne’ebe akompaiña husi professor ne’e hotu.
“Ba iha ne’eba mas pasiente barak dotor labele halo teste ba Lurdes de Carvalho, maibe sira fo deit aimoruk, nune’e hodi haruka fila ba ninia uma iha Hera, maibe ate agora Direktur Eskola ETP ne’e seidauk simu imformasaun kona ba kondisaun alunus nian diak ou lae,”dehan Jose do Santos.
Nia esplika katak, plafon ne’e monu tamba ranka plafon ne’e tuan, maibe ema halo uja Gibson ne’ebe mak todan demais.
“Ha’u hatene plafon ne’e sira halo ho Gibson, i Gibson ida ne’e halo hanesan ahu, pres, depois mak falun ho surat tahan husi liur laran, tamba ne’e todan monu,” esplika Diretor ETP.
Iha sorin seluk Profesor Carolino Marques Cabral ne’ebe hanesan professor hanorin iha eskola refere informa kona ba kronolojia husi akontesementu ne’e katak, molok atu akontese ne’e iha mos hanesan sinal, tarutu iha plafon leten ne’e, maibe alunus sira barak mak hakfodak maibe alunus nain ida mak tur iha fatin deit la hatene rona tarutu ne’e ka lae.
“Maibe derepenti deit tarutu monu tun alunus barak konsege halai ses husi plafon ne’ebe mak monu maibe alunus ida labele halai ses, nune’e plafon ne’e monu tun baku iha ninia ulun fatuk to trauma,”afirma Carolino.
Aleinde ne’e deputadu Inacio Moreira mos foti kestaun ne’e tuir deklarasaun politika bankad parlamentar FRETILIN iha plenaria Tersa-Feira (25/5) horseik katak, Ministru Edukasaun la iha sentidu Estadu no sentidu patriotimu, tamba ne’e desenvolvimentu ne’ebé halo la tuir planu ne’ebé intergaradu.
“Eskola iha balu to’o ohin loron ekola oan sira sei tur iha rai, tamba karteiras la iha, i ekola emergensia ne’ebé halo mos halo arbiru deit, la halo planu ho diak,” hateten deputadu Inacio.
Deputadu ne’e mos salienta, konstrusaun projetus fizicos ne’ebé halo husi Ministeriu Edukasaun la iha kualidade.
Nia hatutan, ME la iha kapasidade halo Gestaun ba Ministeriu ne’ebé refere.tamba eskola iha fatin barak to’o agora la iha kondisdisaun, hanesan kadeiras eskola balu la iha, i kursu int6ensivu ba profesores sira ms nakonu ho manipulasaunba osan ne’ebé aloka, ne’ebé hakaere iha petisaun sindikati profesores husi Baucau.
Ni hatutan katak, tinan tolu ona FRETILIN hakilar Atu bele rehabilita no kria kondisaun ba Eskola Teknika Profesional Becora, maibe la fó atensaun maximo, no iha foin lalais ne’e mak hadia.
Nia mos dehan katak, tamba inresponsabilidade, incapasidade Ministeriu Edukasaun ne’e mak akontesimentu horseik iha sal Eskola Teknika Vokasiona menu hakanek estudante ho profesor ida iha salaun laran.
“FRETILIN konsidera hanesan ‘kelalaian’ la fó atensaun, interese husi ME no kompaiña ne’ebé halo rehabilitasaun ne’e, ho ida ne’e FRETILIN mos husu atu halo investigasaun urgente ba asuntu ne’e,” katak Inacio.
Tamba ne’e FRETILIN deklara katak, diak liu mandatu ukun ne’e fó kedan ba povu maubere deside atu nune’e estadu ne’e la’o nafatin ba oin ho paz, estabilidade i desenvolvimentu.
Relatoriu Ezekusaun PPR La Aprezenta ba Parlamentu
Fretilin Konsidera Dezastre Orsamentu Estadu
Relatoriu ezekusaun Projetu Pakote Referendum (PPR) ho valor osan kuaze 60 Milloens Dollar Amerikano nebe governu fo ba Empresario Nasional sira hodi halo desemvolvimentu nee la apresenta ba iha Parlamento Nasional, Bankanda Parlamentar Partidu Fretilin konsidera hanesan dezastre ba orsamentu estadu.
Fretilin kestiona tanba to’o oras ne’e relatoriu ejekusaun PPR, parlamentu seidauk hatene. Nune’e FRETILIN konsidera katak,PPR ne’e lori dezastre ba sistema finanseiru Governu TL nian tanba desizaun ne’ebé mak ilegal.
“Desijaun foti osan ne’e laiha autorijasaun parlamentu nian,parlamentu la autorija liu husi orsamentu do estadu,atu Governu muda suptansia orsamentu ne’ebé parlamentu aprova tuir iten ne’ebé define ida nemak ilegal,” hateten Joaquim Dos Santos iha plenaria Tersa-Feira (25/5).
Deputadu Joaquim Dos Santos husi bankada Fretilin refosa katak, dezastre finanseiru ne’e mosu tanba desijaun hodi realija PPR ne’e laiha autorijasaun husi parlamentu no desijaun ne’e ilegal.
Tanba osan 60 miloens tuir nia PN hatene katak atu halao programa kontruksaun olio pezado maibe nusa mak foti tau fali PPR parlamentu nunka hatene.
“Foti osan ne’ebé aloka ba olio pezadu laiha ona kapasidade jere osan ne’e,foti fali osan ne’e ba hatama fali ha infrstruktura ida ne’e mak parlamentu autorija ne’e ilegal,”katak Joaquim
Tuir deputadu ne’e katak, maske Governu kria dekretu lei ida hodi legalija PPR ne’e maibe PPR ne’e rasik lao tiha ona I depos osan sai tiha mak foinlegalija fali ida sala nafatin.
“Osan fahe tiha ona ba ema , ema uza tiha ona gasta tiha ona balun hanoin katak sira atu sala hasai lalais dekretu lei ida mai parlamentu atu aprova ne’e ilegal,”dehan Joaquim.
Nia salienta katak, Tanba osan ne’e hasai antes tiha ona mak Governu kria dekretu lei hodi legalija PPR ne’e mak laiha garantia benevisia ida ba povo.
“Ita hotu-hotu AMP ho opozisaun hakilar laiha benevisiu,nein 50% la fo benefisiu ba povo,”dejan Joaquim.
Deputadu FRETILIN ne’e afirma, Governu mos laiha kompetensia atu kontrola osan ne’ebé nia fo ba kompania sira gasta.
“Kompania sira gasta lalos mos Governu nonok deit.Governu nonok tiha ona parlamentu nonok tan,”nia dehan.
Nia informa katak, la kusta buat ida kuandu Fretilin lori kazu refere ba Tribunal maibe osan 60 miloins de dollar ne’e gasta tiha ona semak atu selu fali.
Tanba ne’e nia husu rezultadu osan 60 miloens de dollar ne’ebé foti husi olio pezadu hodi realija PPR maibe PPR deit la fó benefisiu ba povo tanba laiha kualidade, depois orsamentu jeral do Estadu iha 2009 hamutuk 100 miloens redin aloka ba ministeriu infrastruktura nia rejulatdu iha ne’ebé..?.
Iha sorin seluk deputada Carmelita Caetano Moniz hateten katak, orsamentu ba PPR ne’e tama iha orsamentu jeral do estadu 2009 ne’ebé aprovadu husi parlamentu nasional, iha kapital dezenvolvimentu iha ministeriu dezenvolvimentu.
“Governu atu halo sira nia programa sira ejekuta kapital dejenvovimentu husi ministeriu infrastruktura ne’e liu husi programa pakote referendum,ne’e sira muda kategoria hanesan husi kapital dezenvolvimentu ba halo kontruksaun iha kapital dezenvolviementu ne’ebé iha mudansa ba aumenta kategoria ne’e laos ilegal, lei fo dalan,” katak Carmelita
Nia dehan, implementa PPR ne’e Governu mos aprova dekretu lei ida konaba atu oinsa aplika pakote referendum maske iha libru OJE 2009 lia fuan ida apkote refredun laiha.
deputada Carmelita mos husu Paqrtidu FRETILIN atu lori ba Pakote Refredem, ba Tribunal Rekrusu (TR) se tuir bankada Opozisaun FRETILIN PPR Ilegal.
“Maluk Fretilin sira sente,katak pakote referendum ne’e iha kestaun ilegalidade kostituisaun fo dalan tomak tuir artigu 150 ,sira bele husu fiskalijasaun apstrata konstitusionalidade ba iha Tribunal Rekrusu,depois mak Tribunal ne’e deside legal ka ilegal,” Carmelita husu.
Maibe Deputada ne’e mos konkorda deputadu balu ne’ebe dehan katak, projetu Pakote Refredum balu la iha kualidade no benefisiu ba povo la to’o 100% , nia mos rekonese akontesimentu hira k ne’e.
Relatoriu ezekusaun Projetu Pakote Referendum (PPR) ho valor osan kuaze 60 Milloens Dollar Amerikano nebe governu fo ba Empresario Nasional sira hodi halo desemvolvimentu nee la apresenta ba iha Parlamento Nasional, Bankanda Parlamentar Partidu Fretilin konsidera hanesan dezastre ba orsamentu estadu.
Fretilin kestiona tanba to’o oras ne’e relatoriu ejekusaun PPR, parlamentu seidauk hatene. Nune’e FRETILIN konsidera katak,PPR ne’e lori dezastre ba sistema finanseiru Governu TL nian tanba desizaun ne’ebé mak ilegal.
“Desijaun foti osan ne’e laiha autorijasaun parlamentu nian,parlamentu la autorija liu husi orsamentu do estadu,atu Governu muda suptansia orsamentu ne’ebé parlamentu aprova tuir iten ne’ebé define ida nemak ilegal,” hateten Joaquim Dos Santos iha plenaria Tersa-Feira (25/5).
Deputadu Joaquim Dos Santos husi bankada Fretilin refosa katak, dezastre finanseiru ne’e mosu tanba desijaun hodi realija PPR ne’e laiha autorijasaun husi parlamentu no desijaun ne’e ilegal.
Tanba osan 60 miloens tuir nia PN hatene katak atu halao programa kontruksaun olio pezado maibe nusa mak foti tau fali PPR parlamentu nunka hatene.
“Foti osan ne’ebé aloka ba olio pezadu laiha ona kapasidade jere osan ne’e,foti fali osan ne’e ba hatama fali ha infrstruktura ida ne’e mak parlamentu autorija ne’e ilegal,”katak Joaquim
Tuir deputadu ne’e katak, maske Governu kria dekretu lei ida hodi legalija PPR ne’e maibe PPR ne’e rasik lao tiha ona I depos osan sai tiha mak foinlegalija fali ida sala nafatin.
“Osan fahe tiha ona ba ema , ema uza tiha ona gasta tiha ona balun hanoin katak sira atu sala hasai lalais dekretu lei ida mai parlamentu atu aprova ne’e ilegal,”dehan Joaquim.
Nia salienta katak, Tanba osan ne’e hasai antes tiha ona mak Governu kria dekretu lei hodi legalija PPR ne’e mak laiha garantia benevisia ida ba povo.
“Ita hotu-hotu AMP ho opozisaun hakilar laiha benevisiu,nein 50% la fo benefisiu ba povo,”dejan Joaquim.
Deputadu FRETILIN ne’e afirma, Governu mos laiha kompetensia atu kontrola osan ne’ebé nia fo ba kompania sira gasta.
“Kompania sira gasta lalos mos Governu nonok deit.Governu nonok tiha ona parlamentu nonok tan,”nia dehan.
Nia informa katak, la kusta buat ida kuandu Fretilin lori kazu refere ba Tribunal maibe osan 60 miloins de dollar ne’e gasta tiha ona semak atu selu fali.
Tanba ne’e nia husu rezultadu osan 60 miloens de dollar ne’ebé foti husi olio pezadu hodi realija PPR maibe PPR deit la fó benefisiu ba povo tanba laiha kualidade, depois orsamentu jeral do Estadu iha 2009 hamutuk 100 miloens redin aloka ba ministeriu infrastruktura nia rejulatdu iha ne’ebé..?.
Iha sorin seluk deputada Carmelita Caetano Moniz hateten katak, orsamentu ba PPR ne’e tama iha orsamentu jeral do estadu 2009 ne’ebé aprovadu husi parlamentu nasional, iha kapital dezenvolvimentu iha ministeriu dezenvolvimentu.
“Governu atu halo sira nia programa sira ejekuta kapital dejenvovimentu husi ministeriu infrastruktura ne’e liu husi programa pakote referendum,ne’e sira muda kategoria hanesan husi kapital dezenvolvimentu ba halo kontruksaun iha kapital dezenvolviementu ne’ebé iha mudansa ba aumenta kategoria ne’e laos ilegal, lei fo dalan,” katak Carmelita
Nia dehan, implementa PPR ne’e Governu mos aprova dekretu lei ida konaba atu oinsa aplika pakote referendum maske iha libru OJE 2009 lia fuan ida apkote refredun laiha.
deputada Carmelita mos husu Paqrtidu FRETILIN atu lori ba Pakote Refredem, ba Tribunal Rekrusu (TR) se tuir bankada Opozisaun FRETILIN PPR Ilegal.
“Maluk Fretilin sira sente,katak pakote referendum ne’e iha kestaun ilegalidade kostituisaun fo dalan tomak tuir artigu 150 ,sira bele husu fiskalijasaun apstrata konstitusionalidade ba iha Tribunal Rekrusu,depois mak Tribunal ne’e deside legal ka ilegal,” Carmelita husu.
Maibe Deputada ne’e mos konkorda deputadu balu ne’ebe dehan katak, projetu Pakote Refredum balu la iha kualidade no benefisiu ba povo la to’o 100% , nia mos rekonese akontesimentu hira k ne’e.
PD Kontinua Eziji Meza Husu KAK Investiga MED
Partidu Demokratiku (PD) Kontinua eziji ba Meza Parlamentu Nasionál atu husu Komisaun Anti Korupsaun (KAK) Investiga Ministeru Ekonomia Desenvolvimentu (MED), konaba akordu ne’ebé halo ho Kompaiña ENSUL atu uza Instalasoen Antiga Sosiedade Patria Trabalho durante tinan 99, tamba iha semana rua maibe seidauk rona resposta husi Governu ho KAK.
“Ha’u husu mós ita bo’ot atu hakerek surat ida ba Primeiru Ministru fó autorizasaun ba ministru Ekonomia i Desenvolvimentu hodi mai fó esklaresimentu ida parlamentu konaba ninia desizaun atu foti instalasoen antigas sosiedade patria trabailho fó ba kompainha ENSUL. Ha’u husu mós ita bo’ot atu haruka surat ida ba Komisaun Anti Korupsaun hodi hahu halo investigasaun,” hatete deputadu PD Lucas da Costa hato’o kestaun ne’e iha Plenaria Tersa-Feira (1/6).
Tamba akordu ne’ebé MED halo ho Kompaiña ENSUL ne’ebé atu fó instalasoen Antiga Sosiedade Agrikula Patria Trabalhu ninia supervisiu ne’e 2235 mil M3, liu hektare rua ba ENSUL uza iha tinan sia nulu resin sai (99) nia laran, i tempo ne’e fahe ba periodu rua primeiru tinan 50, depois automatikamente prorogavel ba tinan haat nolu resin sai (49).
Tuir deputadu Lucas katak, Governu asina hamutuk ho kompaiña ENSUL atu fó atu autorizasaun ba kompaiña ENSUL uza Instalasoen Antigas Sosiedade Patria Trabalho durante tinan 99 nia laran.
Nia hatutan katak, iha semana rua liu ba ho respeitu tomak nia husu meza atu haruka surat ba Primeiru Ministru hodi hatun ba parlamentu testo kompletu akordu ne’ebé MDE halo Asina ho kompaiña ENSUL para parlamentu bele estuda ninia vantagen ekonomika ba rai Timor Leste i ninia ekuandramentu legal, aspetu sira seluk ne’ebé iha akordu nia laran.
“Ohin semana rua ona, ha’u seidauk rona resposta ida, konaba resposta ruma ne’ebé governu hato’o ona mai ka komisaun KAK hato’o mai, karik ita bo’ot seidauk haruka surat ba hanesan ha’u husu ne’e, tamba ita bo’ot hare katak asuntun ne’ebé ha’u foti ne’e asuntu ki’ik oan ba ita bo’ot i rai ida ne’e bele bo’ot tamba asuntu kioan sira ne’e mak halo bo’ot,” katak Lucas.
Deputadu Lucas afirma katak, ne’e nia aprte sei husu respeitu tomak ba meza, maibe loron ruma nia sei la husu ho respeitu, tamba povu informadu konaba konspirasaun ne’ebé Governu halo ho kompaiña ENSUL.
“Loron ruma ita bo’ot dada buat ne’e narun nafatin n e’e asaun de masa ida hasoru ita bo’ot tamba, povu hakarak hatene atu rai ne’e ita kaer halo nusa, ita kaer fó konspirasaun ka ita kaer ho ita nia vontade politika diak,” nia dehan.
Iha sorin seluk Vice Parlamentu Nasionál (PN) Vicente Guterres Afirma, se deputadu iha mekanismu iha Prlamentu Nasionál ne’ebé hare uluk, para depois avansa intermus de meza, ne’e diak liu.
Tamba iha komisaun espeliazas permanente ne’ebé mak tenki verifika uluk, ne’ebé Vice PN Ne’e dehan iha serteza de faktus diak liu nudar deputadu tenki iha kompetensia ba ne’e.
“Ha’u hanoin iha tempo ita bo’ot mos halo parte iha komisaun C, anivel komisaun C bele halo buat ne’ebé mak importante pasu ne’ebé mak importante para atu hare faktus, depois haruka ba KAK, tenki verifika uluk,”dehan Vicente.
“Ha’u husu mós ita bo’ot atu hakerek surat ida ba Primeiru Ministru fó autorizasaun ba ministru Ekonomia i Desenvolvimentu hodi mai fó esklaresimentu ida parlamentu konaba ninia desizaun atu foti instalasoen antigas sosiedade patria trabailho fó ba kompainha ENSUL. Ha’u husu mós ita bo’ot atu haruka surat ida ba Komisaun Anti Korupsaun hodi hahu halo investigasaun,” hatete deputadu PD Lucas da Costa hato’o kestaun ne’e iha Plenaria Tersa-Feira (1/6).
Tamba akordu ne’ebé MED halo ho Kompaiña ENSUL ne’ebé atu fó instalasoen Antiga Sosiedade Agrikula Patria Trabalhu ninia supervisiu ne’e 2235 mil M3, liu hektare rua ba ENSUL uza iha tinan sia nulu resin sai (99) nia laran, i tempo ne’e fahe ba periodu rua primeiru tinan 50, depois automatikamente prorogavel ba tinan haat nolu resin sai (49).
Tuir deputadu Lucas katak, Governu asina hamutuk ho kompaiña ENSUL atu fó atu autorizasaun ba kompaiña ENSUL uza Instalasoen Antigas Sosiedade Patria Trabalho durante tinan 99 nia laran.
Nia hatutan katak, iha semana rua liu ba ho respeitu tomak nia husu meza atu haruka surat ba Primeiru Ministru hodi hatun ba parlamentu testo kompletu akordu ne’ebé MDE halo Asina ho kompaiña ENSUL para parlamentu bele estuda ninia vantagen ekonomika ba rai Timor Leste i ninia ekuandramentu legal, aspetu sira seluk ne’ebé iha akordu nia laran.
“Ohin semana rua ona, ha’u seidauk rona resposta ida, konaba resposta ruma ne’ebé governu hato’o ona mai ka komisaun KAK hato’o mai, karik ita bo’ot seidauk haruka surat ba hanesan ha’u husu ne’e, tamba ita bo’ot hare katak asuntun ne’ebé ha’u foti ne’e asuntu ki’ik oan ba ita bo’ot i rai ida ne’e bele bo’ot tamba asuntu kioan sira ne’e mak halo bo’ot,” katak Lucas.
Deputadu Lucas afirma katak, ne’e nia aprte sei husu respeitu tomak ba meza, maibe loron ruma nia sei la husu ho respeitu, tamba povu informadu konaba konspirasaun ne’ebé Governu halo ho kompaiña ENSUL.
“Loron ruma ita bo’ot dada buat ne’e narun nafatin n e’e asaun de masa ida hasoru ita bo’ot tamba, povu hakarak hatene atu rai ne’e ita kaer halo nusa, ita kaer fó konspirasaun ka ita kaer ho ita nia vontade politika diak,” nia dehan.
Iha sorin seluk Vice Parlamentu Nasionál (PN) Vicente Guterres Afirma, se deputadu iha mekanismu iha Prlamentu Nasionál ne’ebé hare uluk, para depois avansa intermus de meza, ne’e diak liu.
Tamba iha komisaun espeliazas permanente ne’ebé mak tenki verifika uluk, ne’ebé Vice PN Ne’e dehan iha serteza de faktus diak liu nudar deputadu tenki iha kompetensia ba ne’e.
“Ha’u hanoin iha tempo ita bo’ot mos halo parte iha komisaun C, anivel komisaun C bele halo buat ne’ebé mak importante pasu ne’ebé mak importante para atu hare faktus, depois haruka ba KAK, tenki verifika uluk,”dehan Vicente.
Opozisaun Konsidera
Governu AMP La Fiar Sistema Rasik
Bankada partidu FRETILIN nudar opozisaun iha Parlamentu Nasionál (PN) konsidera katak, Governu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) la fiar nia sistema rasik, tamba Governu AMP rasik mak hari’i sistema Aprovizionamentu, maibe Vice Primeru Ministru (PM) ba asuntu Gestaun no Administrasaun Estadu ne’ebé Mario Viegas Carrascalão ne’ebé hatete, aprovizionamento fatin ema hetan oportunidade halo korupsaun.
“
Sistema ne’ebé ita hari’i, ita rasik la konfian ne’e inkapasidade Governu nian rasik, se ita rasik hola parte iha Governu ne’e ita rasik la konfia intende sistema i sistema aprovizionamenti iha ne’eba hamósu korupsaun barak ne’e hatudu katak ita rasik inkapasidade, tamba sistema ita hari’i atu labele fó oportunidade buat sira hanesan ne’e,” hatete Francisco Miranda Branco ba Joarnalista Jornal Nacional Diário foin lalais ne’e iha Parlamentu Nasionál.
Nia dehan katak, wainhira Governu rasik hari’i sistema no la fiar ba sistema ne’ebé sira rasik hari’i, hatudu katak, Governu AMP la iha kapasidade atu ukun tamba ne’e deklarasaun mai husi Vice PM.
Deputadu Partidu Frenti Revúlusionario Timor Leste Independenti (FRETILIN) Nia hatutan, Nia (VPM) hanesan ema ne’ebé responsavel numeru 20 iha Governu AMP nian laran.
“Sistema ne’e sira rasik mak hari’i, maibe nia rasik hanesan memnru Governu i tuir hirarkia estrutura Governu nia mak responsavel numeru segundu (20)iha ezekutivu agora dadauk ne’e,”katak Francisco.
Nia mós salienta katak, hahalok hanesan ne’e hatudu katak Governu AMP la iha kapasidade dunu, tamba hari’i sistema maibe la fiar fali sisstema.
“Ami kleur tebes ona hare katak, akontese barak duni iha ita nia sistema aprovezionamentu,”dehan Francosco.
Deputadu ne’e dehan, tuir kapasidade opozisaun defaktu iha parlamentu sempre hakilar hodi fó kontribuisaun para hotu bele hadia sistema ne’e diak para osan povu nian bele implementa didiak tuir prosedimentu ne’ebé iha atu osan ne’e ba objetivu lolos desenvolvimentu povu ninia.
Iha sorin seluk deputadu husi bakada parlamentar partidu Congresu Nacional Reconstrução Timor Leste (CNRT) nudar mós membru komisaun C ne’ebé trata asutu anti korupsaun Maria Teresinha Viegas hatete katak,Vice PM hasai esteitmentu dehan katak aprovizionamentu fatin ema atu halo korupsaun, tamba Vice PM Carrascalão iha indikasaun ruma i antes Komisaun Anti Korupsaun (KAK) hamrik VPM mak superviziona direita servisus iha aprovezionamentu iha Ministeriu Finansan nia okos.
“Ha’u hanoin nia bele iha indikasaun ruma mak nia f’o sai esteimentu hanesan ne’e, se la iha indikasaun, ha’u hanoin nia la fó sai esteimentu hanesan ne’e,”dehan Teresinha.
Tamba ne’e nia hatete katak komisaun C iha poder tomak atu halo Fiskalizasaun se karik iha keisas ka iha regularidade mósu iha prosesu tender ne’ebé aprovezionamentu halo ne’ebé la los.
“Ha’u hanoin VPM fó sai naran diak liu ida ne’e bele enkonjuntu komisaun C Parlamentu Nasionál, KAK bele servisu hamutuk hare prosesu ne’e,”katak nia.
Nia salienta katak se iha indikasaun no evidensia ne’ebé forte VPM bele rekomenda ba Ispektur Geral, bele mós enkaminha ba Provedoria Direuts Humanus i Justisa (PDHJ) ou KAK depois halo investigasaun.
“Ha’u fiar katak VPM há sai esteimentu hanesan ne’e, tamba nia iha evidensia, nia hatene prosesu balu ne’ebé la’ao ladun transparensia ne’e mak nia fó sai, ha’u la fiar katak inposivel VPM atu fó esteimentu arbiru ne’e lae,”nia dehan.
Bankada partidu FRETILIN nudar opozisaun iha Parlamentu Nasionál (PN) konsidera katak, Governu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) la fiar nia sistema rasik, tamba Governu AMP rasik mak hari’i sistema Aprovizionamentu, maibe Vice Primeru Ministru (PM) ba asuntu Gestaun no Administrasaun Estadu ne’ebé Mario Viegas Carrascalão ne’ebé hatete, aprovizionamento fatin ema hetan oportunidade halo korupsaun.
“
Sistema ne’ebé ita hari’i, ita rasik la konfian ne’e inkapasidade Governu nian rasik, se ita rasik hola parte iha Governu ne’e ita rasik la konfia intende sistema i sistema aprovizionamenti iha ne’eba hamósu korupsaun barak ne’e hatudu katak ita rasik inkapasidade, tamba sistema ita hari’i atu labele fó oportunidade buat sira hanesan ne’e,” hatete Francisco Miranda Branco ba Joarnalista Jornal Nacional Diário foin lalais ne’e iha Parlamentu Nasionál.
Nia dehan katak, wainhira Governu rasik hari’i sistema no la fiar ba sistema ne’ebé sira rasik hari’i, hatudu katak, Governu AMP la iha kapasidade atu ukun tamba ne’e deklarasaun mai husi Vice PM.
Deputadu Partidu Frenti Revúlusionario Timor Leste Independenti (FRETILIN) Nia hatutan, Nia (VPM) hanesan ema ne’ebé responsavel numeru 20 iha Governu AMP nian laran.
“Sistema ne’e sira rasik mak hari’i, maibe nia rasik hanesan memnru Governu i tuir hirarkia estrutura Governu nia mak responsavel numeru segundu (20)iha ezekutivu agora dadauk ne’e,”katak Francisco.
Nia mós salienta katak, hahalok hanesan ne’e hatudu katak Governu AMP la iha kapasidade dunu, tamba hari’i sistema maibe la fiar fali sisstema.
“Ami kleur tebes ona hare katak, akontese barak duni iha ita nia sistema aprovezionamentu,”dehan Francosco.
Deputadu ne’e dehan, tuir kapasidade opozisaun defaktu iha parlamentu sempre hakilar hodi fó kontribuisaun para hotu bele hadia sistema ne’e diak para osan povu nian bele implementa didiak tuir prosedimentu ne’ebé iha atu osan ne’e ba objetivu lolos desenvolvimentu povu ninia.
Iha sorin seluk deputadu husi bakada parlamentar partidu Congresu Nacional Reconstrução Timor Leste (CNRT) nudar mós membru komisaun C ne’ebé trata asutu anti korupsaun Maria Teresinha Viegas hatete katak,Vice PM hasai esteitmentu dehan katak aprovizionamentu fatin ema atu halo korupsaun, tamba Vice PM Carrascalão iha indikasaun ruma i antes Komisaun Anti Korupsaun (KAK) hamrik VPM mak superviziona direita servisus iha aprovezionamentu iha Ministeriu Finansan nia okos.
“Ha’u hanoin nia bele iha indikasaun ruma mak nia f’o sai esteimentu hanesan ne’e, se la iha indikasaun, ha’u hanoin nia la fó sai esteimentu hanesan ne’e,”dehan Teresinha.
Tamba ne’e nia hatete katak komisaun C iha poder tomak atu halo Fiskalizasaun se karik iha keisas ka iha regularidade mósu iha prosesu tender ne’ebé aprovezionamentu halo ne’ebé la los.
“Ha’u hanoin VPM fó sai naran diak liu ida ne’e bele enkonjuntu komisaun C Parlamentu Nasionál, KAK bele servisu hamutuk hare prosesu ne’e,”katak nia.
Nia salienta katak se iha indikasaun no evidensia ne’ebé forte VPM bele rekomenda ba Ispektur Geral, bele mós enkaminha ba Provedoria Direuts Humanus i Justisa (PDHJ) ou KAK depois halo investigasaun.
“Ha’u fiar katak VPM há sai esteimentu hanesan ne’e, tamba nia iha evidensia, nia hatene prosesu balu ne’ebé la’ao ladun transparensia ne’e mak nia fó sai, ha’u la fiar katak inposivel VPM atu fó esteimentu arbiru ne’e lae,”nia dehan.
Langganan:
Postingan (Atom)