Kamis, 16 Februari 2012

Loron Direitus Umanus Importante ba Libertasaun

DILI—Vise Primeiru Ministru José Luís Guterres hateten komemorasaun loron mundiál Direitus Umanus iha Sábadu (10/12) ohin, sai hanesan loron importante ba libertasaun nasionál no demokrásia iha Timor Leste.

“Ita hanesan nasaun ne’ebé tama iha luta kontra violasaun direitus umanus, loron ne’e importante ba ita tomak no reflesaun ba ita ne’ebé moris iha jerasaun ida ne’e atu labele haluha maluk sira ne’ebé la hamutuk ona ho ita ba independénsia no demokrásia,” José Luís dehan ba jornalista sira iha Sentru Konvensaun Dili, Sesta (09/12), relasiona komemorasaun loron Direitus Umanus ba dala 62 iha Sábadu ohin.

Komemorasaun ba loron Direitus Umanus iha Timor Leste, sei hala’o iha Distritu Liquiça ne’ebé sei deskuti kona-ba direitu asesu ba rai no promeve dezenvolvimentu nasionál inkliu mós fahe sertifika kona-ba rai nian.

Komemorasaun ne’ebé organiza husi Ministériu Justisa ne’e sei partisipa husi Prezidente Repúblika, Primeiru-Ministru, Prezidente Parlamentu Nasionál, Reprezentante Espesiál Sekretáriu-Jerál Nasoens Unidas nian no reitór UNTL (Universidade Nasionál Timor Leste) no sira seluk tan.

Depois de komemorasaun, Ministériu Justisa sei hala’o semináriu kona-ba asesu ba rai no dezenvolvimentu nasionál.

Violasaun Kontinua Mosu

Judisiál Sistema Monitorizasaun Programa (JSMP) rekoñese teoria kona-ba konvensaun Direitus Umanus Estadu TL implementa ho di’ak, maibé realidade prátika maka hatudu númeru violasaun direitu umanus iha aspetu barak kontinua akontese.

“Kemauan polítika ita nian iha ona liu-liu aspetu teoria ita hatúr ona fondasi hodi eziji ita nia direitu. Maibé iha prátika, ha’u bele dehan violasaun direitus umanus barak kontinua akontese,” Diretór Ezekutivu JSMP, Luís Oliveira Sampaio ba Timor Post iha nia servisu fatin, Segunda (05/12).

Violasaun direitus umanus ne’ebé nia mensiona maka hanesan oknum Polísia Militár ida baku mate ferik ida iha Maskarinhas tamba deskonfia buan, kazu violasaun hasoru estudante universitáriu ne’ebé halo demonstrasaun.

Nune’e mós, nia dehan, dezafius balun ne’ebé estadu hasoru maka labarik barak kontinua la’o iha estrada no halo ema barak kestiona. Ida ne’e hatudu katak kapasidade Estadu presiza ema barak nia atensaun. Signifika, tuir nia, Governu sé de’it maka kaer ukun ema hotu tenki tau iha konsiénsia katak Governu ne’e nasaun nian. Entaun, erru balun ne’ebé Governu refere halo sala presiza kuriji ho argumentus ne’ebé krítiku.

Luís esplika TL mós ratifika ona konvensaun direitu sivil no polítika, direitu labarik, anti tortura, direitu konaba CEDAW, konvensaun direitu ekonómiku, kultural ho konvensaun seluk ne’ebé tuir regra internasionál.

Politikamente, nia haklaken, TL hatudu nia vontade tebes hodi kumpri nia obrigasaun tuir lei internasionál.

Iha fatin ketak, Diretór ONG Forum Tau Matan, João Pequinho hateten, tuir sira nia observasaun, situasaun direitus umanus em jeral di’ak, kompara ho gráfika violasaun direitu umanus iha Sudeste Ásia Pasífiku.

“Haree husi ami nia partisipasaun iha Sesaun Universál Periodika Review iha Jenebra fulan kotuk hatudu katak nasaun ne’ebé túr iha Konsellu Direitu Umanus ONU apresia direitu Umanus iha TL,” nia tenik.

Pequinho dehan mezmu konsellu ONU apresia maibé sira mós preokupa ho situasaun balun liu-liu direitu ba ekonómiku no sosiál. Realidade hatudu direitu ba hela fatin hatudu momos povu TL maioria moris iha kondisaun uma at, kualidade edukasaun ladi’ak, asesu ba bee-moos mínimu, asesu eletrisidade mínimu no saneamentu ladi’ak.

Nune’e, nia rekomenda ba Governu atu halo investimetu bo’ot ba setór hirak ne’e hotu no kria kampu servisu hodi redús númeru dezempregu iha TL.

EUA Apresia

Embaixadora Estadus Unidus da Amerika (EUA) iha Timor Leste (TL) Judith Fergin hateten, komitmentu TL ba demokrasia no direitus umanus hetan apresia husi Estadus Unidus no mundu tomak.

“Tinan oin mai, sidadaun Timor-Leste sei iha tan oportunidade ida hodi pratika sira nia direitu fundamental, kapasidade hodi hili sira nia governu. Ita fahe Timor-Leste nia aspirasaun ba eleisaun ne’ebé livre, justu, no paz, ”Judith Fergin haktuir iha ninia mensajem ne’ebé diariu ne’e asesu, sesta (09/12) via email.

Fergin haktuir, USA ninia saudasoens ba nasaun foun ida ne’e ninia susesu hodi hametin estadu de direitu, reforsa profesionalismu iha seitor seguransa, no habelar asesu ba justisa hanesan xavi importante ba demokrasia, komitmentu husi guvernu no sosiedade sivil hodi kombate problema barak sira seluk ne’ebé halakon sira nia dignidade, inklui violensia baseia ba Jeneiru no tráfiku umanu.

“Amerika la harí direitus umanus. Realmente, ida ne’e kontrariu. Direitus Umanus mak hari Amerika,”antigo prezidenti Estadus Unidus Jimmy Carter koalia konaba Estadus Unidus, maibé koalia refere liu ba Timor-Leste, nasaun ida ne’ebé luta ba independensia no istoria sai hanesan nasaun ida ne’ebé tau direitus umanus iha prinsipiu ou konsiensia nasionál nia laran.

Mensajem ne’e mós hatutan, patriota husi nasaun atu defende direitu fundamental individual, sivil no polítika. Prinsipiu direitus umanus hakerek mós iha konstitusaun. Ho parseira permanente ne’ebé harí ho fiar direitus umanus mak prioridade.

“Loron Diretus umanus 2011, mai ita selebra ita nia parseira ne’ebé forte no hare ba oin atu kontinua serbisu hamutuk ba serbisu importante ida ne’e. Estadus Unidus iha komitmentu atu ajuda Timor-Leste atinji nia objektivu atu sai nasaun ida ne’ebé forte, demokratiku, dame no prosperu”.

Nia dehan, EUA kontinua serbisu hamutuk ho governu no sosiadade sivil atu hasae konsientizasaun kona ba direitu fundamental. “Ami sei kontinua suporta esforsus atu responde ba dezafius de abuzu ne’ebé sei kontinua no grantia akuntabilidade. Ami sei kontinua suporta judisiariu, prokurador, polisia, advogadu direitus humanus, organizasaun legal sira, ONG, no media kuandu sira harí defeza ne’ebé forte ba direitus sidadaun hotu-hotu”.

Nune’e mós, EUA sei suporta eleisaun tinan oin ho treinamentu no monitorizasaun. “Ami sei kontinua serbisu hamutuk metin liu tan ho governu no komunidade sira iha area saude, edukasaun, no oportunidade rural, ”Fergin realsa.

Hanesan promesa Sekretariu Estadu Hillary Clinton, “ohin loron, loron-loron, Estadus Unidus hamrik hamutuk ho ema sira ne’ebé iha komitmentu atu halo vizaun konsagra iha Deklarasaun Universal Direitus Humanus, realidade ba ema hotu-hotu, ”Fergin dehan tan.

Horta Moe ba Nasaun Koruptór

*AMP Inimigu Korupsaun

DILI—Prezidenti Repúblika José Manuel Ramos Horta hateten nia moe tebes sai prezidenti ba nasaun koruptór tanba iha alegasaun korupsaun hasoru membru Governu maibé laiha ida maka konsiente atu rezigna-an.

“Ha’u hateten ba ita bo’ot sira, ha’u lakohi prezidenti ba rai ida ké mosu iha transparénsia internasionál maibé iha korupsaun ás tebes,” Horta hato’o lia hirak ne’e iha Seremónia loron mundiál Anti Krupsaun ne’ebé maka organiza husi Komisaun Anti Korupsaun (KAK) iha Sentru Konvensaun Dili (CCD), Sesta (09/12).

Tuir Horta, Timor Leste iha korupsaun maka’as tebes tanba durante ne’e ema ne’ebé iha poderes maka hetan benefísiu liu duké hadi’ak povu nia moris. Nia mós arepende ho lei Pensaun Vitalísia ne’ebé maka promulga ona tanba ema balun uza poderes hodi benefísia an de’it. Ne’eduni, nia promete sei haka’as an atu muda tiha lei refere iha tinan oin mai.

Nia haktuir, nasaun sira ne’ebé maka laiha korupsaun hanesan Swisia, ministra ida rezigna-an tanba lori kartaun kréditu Governu nian sosa sasán ho folin baratu. Hanesan mós iha nasaun Portugal, Ministru Negósiu Estranjeirus ne’ebé koñesidu tebes no respeitadu, tanba telefone de’it ba Ministru Edukasaun atu nia oan feto hodi tama iha eskola medisina ho 19 valores, Ministru Negósiu ne’e dimitadu kedas.
“Ita nia rain grave liu. Kazu korupsaun barak ne’ebé alega hasoru ministru, ministra no sekertáriu estadu no investigasaun la’o dadaun maibé laiha ema ida rezigna-an iha tinan 5 nia laran,” Xefe Estadu tenik.

Prezidenti informa kuandu la hamoos nasaun Timor Leste nia naran iha indeks korupsaun, sei sai hanesan nasaun koruptór Myanmar no Nigeria.

Eziji One Stop Shop

Aleinde ne’e, Xefe Estadu mós admira ho Governu ne’ebé to’o ohin loron seidauk implementa One Stop Shop tanba iha nasaun sira ne’ebé livre husi korupsaun rejistu sai empreza ho de’it oras 24 maibé iha Timor Leste hasoru difikuldade bo’ot kuaze fulan 6 nia laran maka trata empreza ida.

Horta esplika, kuandu halo One Stop Shop sei hamenus birokrásia. Prosesu hotu ho eletrónika tanba menus surat tahan, menus ema no menus posibilidade ba korupsaun.

Inimigu Korupsaun

Hatán ba ida ne’e, Vise Primeiru Ministru José Luis Guterres hateten, Governu Aliansa Maioria Parlamentár (AMP) inimigu korupsaun.

“Ami nia komitmentu maka atu halo oinsá riku soin ne’ebé povu nia ne’e bele benefísia povu hotu no labele ba iha ema na’in ida rua de’it. Ida ne’e maka ami haraka no ami nia esforsu,” nia deklara iha Sentru Konvensaun Dili.

Nia informa Governu iha komitmentu atu kombate korupsaun, maibé iha Transparénsia Internasionál ne’ebé hatudu fali hanesan ita iha Timor Leste ne’e mesak koruptór de’it no ita ne’e mesak nauk ten. Ne’e maka halo nia dala ruma ladún kontenti, maibé ida ne’e hanesna dezafiu ida.

Tuir nia povu Timor Leste tomak no funsionárius, bele dehan iha 99% lakohi iha korupsaun no hakarak servisu tuir lei.

José Luís hatutan atu Kombate Korupsaun ne’e la’os iha loron ida rua nia laran, maibé kombate korupsaun ne’ebé permanente tinan bá tinan, tamba iha nasaun barak ne’ebé mak avansadu liu, maibé korupsaun sei buras.

Vise Primeiru Ministru informa katak Governu prontu hasoru desizaun Tribunal Rekursu atu Parlamantu Nasionál (PN) suspende membru Governu ne’ebé akuzadu, maibé tenki tuir lei.

“Ha’u bele hatete katak, kuandu iha akuzasaun ruma, prosesu ne’e Tribunal haruka notifikasaun mai iha Primeiru Ministru, hafoin haruka bá iha Parlamentu Nasionál, maibé agora ne’e ami seidauk simu buat ida notifikasaun ne’e kona-ba atu suspende sira ne’ebé atu bá hasoru prosesu julgamentu iha Tribunal,” nia tenik.

Iha biban ne’e, José Luís Guterres (JLG) konsidera estatístika Trasparénsia Korupsaun ne’ebé hatudu iha Timor Leste ho rezultadu ne’ebé mínimu ne’e la loos, tamba iha balun de’it maka halo korupsaun no la’os timoroan hotu-hotu.

“Dala ruma ita hakarak buat hotu ne’ebé mak justu no fé, maibé ha’u nia opiniaun ne’e maka transparénsia ne’ebé Organizasaun Trasparénsia Internasionál halo mai ita ne’e ladún loos. Tamba ida ne’e hanesan hatudu Timor Leste ne’e mesak na’ukteen hotu de’it. Ne’e mak halo ha’u triste oituan,” nia esklarese.

Nia esplika kuandu sira (Transparénsia Internasionál) halo indikasaun sira ne’e, sira la hateten katak, Governu, Parlamentu ka instituisaun ida nia naran dehan sira maka koruptu, maibé transparénsia ne’ebé sira hateten afeta Timor Leste tomak no povu tomak iha ne’e.

Iha oportunidade ne’e, Komisáriu Komisaun Anti Korupsaun Aderito de Jesus hateten misaun servisu KAK nian maka halo prevensaun no investigasaun kriminál. Maibé, tuir nia, karik esforsu hirak ne’e maka laiha kolaborasaun husi entidades Estadu, KAK sei la susesu atu kombate korupsaun iha TL.

Iha fatin hanesan, Reprezentante Espesiál Sekretáriu Jerál Nasoes Unidas, Ameerah Haq hateten realidade hatudu Governu TL hahú dezenvolve no estabelese Komisaun Anti Korupsaun (KAK) ho Komisaun Funsaun Públiku atu deskobre katak hahalok korupsaun bele hetan asaun penál.

“Instutisaun rua ne’e nia ezisténsia hatudu sira servisu makas. TL sei hatudu ba Nasoens Unidas kona-ba servisu atu kombate korupsaun,” nia dehan.

Nune’e mós, Prezidente Tribunal Rekursu, Claúdio Ximenes tenik juís sira nia servisu maka independente hodi tesi lia tuir lei haruka. Maibé, dala ruma kastigu ne’ebé juís sira fó bele hamosu estabilidade iha rai laran.

“Juís nia poder fó desijaun iha prosesu krime hodi haree ema ne’ebé mai hasoru julgamentu iha razaun ka lae. Desidi mós kestaun sobre administrasaun kuandu funsionáriu ruma halo konflitu ho Estadu, kontrolu ba konta Estadu nian hodi haree oinsá Estadu uza osan Timor nian,” nia esplika.

KAK Intrega Kazu 9

Iha Manatuto, Komisáriu Komisaun Anti Korupsaun (KAK) Aderito de Jesus informa durante ne’e KAK hala’o ona investigasaun ba kazu 20 resin. Husi kazu 20 resin ne’e, kazu 9 KAK haruka ona ba Ministériu Públiku.

“Kazu 9 KAK intrega ba Ministériu Públiku no karik kazu balun evidénsia la forte, ami tenke hadi’a liu tan. Kazu ne’ebé maka forti bele avansa ba oin,” Aderito dehan ba Timor Post iha salaun Parókia Santu António Manatuto, Sesta (06/12).

Nia informa prosesu hotu atu la’o di’ak presiza kolaborasaun husi entidade hotu liu-liu Ministériu Públiku, Polísia, Inspetur Jerál, Sosiedade Sivíl inklui funsionáriu públiku rasik.

“Hein katak ho kolaborasaun entidade hotu inklui média ita sei hadi’a di’ak liu tan ita servisu ne’e ba oin,” nia tenik.

Aleinde ne’e, Inspetur Jerál João de Carvalho hateten prosesu servisu hotu tenke hala’o ho pasensia, satán atende kazu korupsaun ne’e presiza tempu tanba koruptór sira mesak level atas.

“Tanba ne’e ami husu ba entidade hotu atu kontinua fó imi nia apoiu no kolaborasaun. Fiar katak ba oin ho ita hotu nia esforsu sei sulan duni koruptór balun ba kadeia,” João hateten.

Xefe Governu ‘S3’

DILI—Primeiru Ministru Xanana Gusmão stress (S3) tamba buat barak la’o la tuir dalan iha mandatu ikus.

“Ha’u nia ulun todan oituan ona. Ha’u iha hela stress (S3) nia laran. Ha’u stress tamba tinan besik atu hotu ona, maibé ohin ha’u bá haree mesak dívidas de’it,” Xefe Governu dehan ba partisipante sira wainhira inagura Jacinto Department Store (JDS) iha Kuluhun, Segunda (12/12).

Nia informa, dadauk ne’e iha hela faze konstrusaun Estadu. Tamba ne’e, iha buat barak ne’ebé presiza hadi’a. Maibé, tuir nia, tamba iha tempu ne’ebé todan hela, ne’eduni, Governu sei susar atu buka hadi’a.

“Buat sira ne’ebé maka la’o la di’ak ne’e ita tenki haree didi’ak, tamba ida ne’e halo ha’u uluk moras iha Parlamentu Nasionál,” Eis Prezidenti Repúblika ne’e haklaken.

Xanana tenik, Natal mai ne’e nia hakarak ema hotu-hotu (liu-liu setór privadu) mehi di’ak hodi kontribui bá dezenvolvimentu nasaun.

Rogério Fó Koñesementu ba Sekjer FRETILIN

DILI—Membru Komisaun Polítika Nasionál FRETILIN konsidera kandidatura Eis Ministru Interiór Rogério Lobato ba Prezidenti Repúblika periodu 2012-2017 la afeta Partidu FRETILIN.

“Nia (Rogério) hakarak kandidata an sai prezidenti ne’e ninia direitu. Kandidatu ida ne’e la fó presaun ba partidu FRETILIN no kandidatu partidu FRETILIN tamba nia ba ho independente,” Deputadu Bankada FRETILIN, Estanislau Aleixo da Silva ba jornalista sira iha Parlamentu Nasionál, Kinta (1/12), relasiona ho kandidatura Regério Lobato ba Prezidenti Repúblika.

Estanislau subliña katak Regério Lobato nia kandidatura ne’e la viola estatutu partidu FRETILIN tamba kandidata an nu’udar independenti inklui aprezenta an ona ba Sekretáriu Jerál (Sekjer) Partidu FRETILIN antes nia (Regério) anúnsiu ninia kandidatu.

Iha fatin hanesan, Deputadu Bankada PSD, Mario Viegas Carrascalao komenta liu tan katak, ema hotu iha direitu atu desidi no hili buat ruma ba nia an, tamba Konstituisaun garante.

“Ita nia konstituisaun garante ema hotu iha direitu para kandidata an sai prezidenti. Laiha ema ida ke bele impede ema ida ninia direitu,” Carrascalao tenik.

Tuir nia katak kandidatu Regério ne’e mós parte fó impaktu ba kandidatu partidu FRETILIN ninian, tamba Regério nu’udar ema FRETILIN maske Rogério kandidata an nu’udar independente.

Entretantu, Xefe Bankada CNRT Eduaro Barreto “Dusae” haktuir hanesan sidadaun Timor Leste, Rogério Tiago Lobato iha direitu kandidata kompete iha eleisaun 2012 mai.

“Hanesan nasaun demokrátiku, sidadaun hotu iha direitu atu kandidata an. Nia (Rogério) mós hanesan lideransa tuan ida, tamba ne’e, nia iha direitu aprezenta ninia kandidatura ba prezidenti repúblika,” nia hatutan.

Tuir deputadu Dusae katak kadidatu Regério Lobato ne’e sei laiha impaktu ba partidu FRETILIN, tamba ema hotu iha direitu para desidi buat ruma ba nia an.

“Ida ne’e laiha impaktu ba partidu tamba ema ida-idak iha direitu atu hili saida de’it, atu ba hili sé de’it ne’e direitu ema ida ninian,” Dusae tenik.

Rabu, 30 November 2011

Diskusaun Bá Pipeline GS,

Alkatiri: Woodside Tenki Hein Eleisaun
DILI—Eis Primeiru Minisru (PM), Mari Bin Amudi Alkatiri, hatete, nia parte husu ona bá Join Venture Pipeline Greater Sunrise atu hein Timor Leste (TL) ne’ebé sei halo eleisuan iha tinan 2012 mak kontinua halo diskusaun bá Pipeline Greater Sunrise (GS).
“Hau hateten bá sira, ohin hau hatete bá woodside katak ohin ne’e bá oin (Dezemvru 2011- Marsu 2012) ne’e eleisuan iha Timor Leste ne’ebé laiha ema ida que haklarak konsentra no atensaun bá asuntu ida ne’e. Hein eleisaun hotu mak ita koalia ne’e mak hau hatete bá sira,” koalia eis PM, Mari Alkatiri hafoin hasoru malu ho joinventure greaterr Sunrise iha Cede Nasional Comite Central Fretilin,Tersa (29/11/2011).
Join Venture ne’ebé hasoru malu ho eis Primeiru Ministru Mari Alkatiri atu koalia konaba negosiasaun ne’eb’e durante ne’e Timor Leste halo bá kadoras Greater Sunrise ne’ebé seidauk iha rezultadu pozituvu.
“Hau hatete bá sira asuntu ne’e ita tenki rezolve, tamba ita la halo akordu para husi buat ne’e mate hanesan ne’e deit, ita tenki rezolve ida ne’e,” tenik Alkatiri.
Tuir nia katak Planu estrateziku dezenvolvimentu ne’ebé halo husi governu presiza orsamentu husi fundu mina rai ne’eb’e mai husi greater Sunrise, maibé Qintan ne’ebé iha sei la to’o.

“Ita hotu Hatene katak, iha asuntu imprtnate ide ne’ebé pendente, atu rezolve ho Joint Venture Pipeline Greater Sunrise ne’ebé mak sei pendente ni seidauk rezolve,” dehan sekertariu Jeral Partidu Fretilin ne’e.

Alkatiri informa katak, joinventure halo ona enkontru ho Governu Australia nian atu hahu halo esplolarasaun bá greater Sunrise, maibé tenki hatene lolos kadoras ne’e dada mai iha Timor Leste ka bá iha Darwing.

“Ita nia pozisuan ne’e hori uluk kedas kadoras tenki mia iha timor Leste, no prosesu sira ne’ebé halo ne’e tenki Mai iha ita nia rai. Ne’e ita hotu hakrak, laiha Timor oan ida ne’ebé ke lakohi,” tenik nia.

Nia dehan atu manan kadoras Greater Sunrise mai iha Timor Leste ne’e, tenki halo estudu tekniku ne’ebé fortifika atu kadoras bee mai Timor Leste kala’e. Nune’e mís iha estudu ne’ebé iha ne’e presiza mós halo estudu bá makro ekonomia oinsa wainhira kadoras dada mai iha TL ne’e.


“Ita halo buat sira ne’e hotu mak ita foti desizaun, ita nia estudu tekniku hatuduona katak, kadioras bele mai TL, agora ita tenki halo estudu makro ekonomia, maibé ita mós tenki iha kapasidade halo negosiasaun labele dehan deit katak, mai Timor, sela iha akordu ne’e laba fatin ida,” dehan diplomata Timor Leste iha mozanbique ne’e.

Wainhira manda Governu AMP ne’eb’e hela fun hira deit la knsege lori Pipeline Greater Sunrise mai iha Timor Leste. Karik iha tinan 2012 Fretilin Kaer ukun sei kntinua halo negosiasuan no Governu AMP tenki entrega bá Governu foun iha tinan 2012 mai ne’e.

Ho ida ne’e Alkatiri dehan, Governu AMP ne’ebé lakonsege halo negosiasaun hodi lori Pipeline greater Sunrise mai Timor Leste ne’e, Alkatiri konsidera, tamba kapasidade laiha no politiza asuntu ne’ebé la’os politiku.


“Hau labele garante tinan, atu lori pipeline mai iha TL, tamba akordu ne’eb’e ita halo to’o iha tinan 2013 deit, Sé ita la halo akordu entaun akordu uluk ne’ebé ita halo ne’e mate,” koalia sekjera Fretilin.

Nia dehan, akordu ne’ebé halo ho joint veture ne’e kuandu mate timor elste sei iha konsekuensia ne’ebé mak lakon greater sunrise no tenki halo akordu foun fila fali.

Maksi iha ema balu ne’ebé dehan tenki halo akordeu fronteira ho Australia ne’e tinan lima mós lahetan fronteira, tamba Australia rasik da aan ona sai husi Tribunal Internasional ne’ebé julga rai ka soberanu. Sé pais ne’ebé la simu desiuzan no dada aan husi tribunal Internasional ne’e la bele foti desizaun.


Aliened ne’e tuir akordu entre Timor Leste ho Australia negosiasaun bá kampu mina Greater Sumrise ne’e to’o 2013, sé to’o tinan 2013 laiha akordu entre nasaun rua ho kompaiña woodside maka akordu ne’e la vale no tama bá negosiasaun foun.

Senin, 24 Oktober 2011